Co jakiś czas w mediach społecznościowych powraca alarmująca historia: hodowcy węży rzekomo poszukują darmowych kociąt, aby wykorzystać je jako pokarm dla swoich gadów. Ostrzeżenia rozchodzą się błyskawicznie, budząc strach i oburzenie wśród miłośników kotów. Ale ile w tych doniesieniach jest prawdy? Czy rzeczywiście mamy do czynienia z powszechnym procederem, czy raczej z internetowym mitem, który od lat żyje własnym życiem?
Jako hodowcy kotów doskonale rozumiemy emocje, jakie wywołuje myśl o skrzywdzeniu bezbronnego kocięcia. Sami nie wyobrażamy sobie, by zwierzę, któremu poświęcamy czas, troskę i miłość, mogło trafić w nieodpowiednie ręce.
Jednak troska o zwierzęta powinna iść w parze ze zdrowym rozsądkiem. Dlatego postanowiliśmy przyjrzeć się temu tematowi, uwzględniając również argumenty osób, które na co dzień zajmują się hodowlą i utrzymywaniem węży.
Okazuje się, że rzeczywistość jest znacznie mniej sensacyjna niż internetowe opowieści.
Skąd wziął się mit o karmieniu węży kociętami?
Historie o osobach odbierających darmowe kocięta w celu nakarmienia nimi węży krążą po internecie od wielu lat. Regularnie wracają na grupach miłośników kotów, stronach adopcyjnych i profilach poświęconych ochronie zwierząt.
Często towarzyszą im dramatyczne apele o nieoddawanie kotów za darmo, zdjęcia ogromnych dusicieli, podejrzane ogłoszenia czy fotografie samochodów z rzekomymi informacjami o przyjmowaniu niechcianych zwierząt.
Nie wszystkie takie materiały mają jednak wiarygodne źródło. Część przedstawia wydarzenia z innych krajów, część dotyczy starych spraw kryminalnych, a niektóre fotografie mogą być zmanipulowane lub wygenerowane przy użyciu sztucznej inteligencji.
Największy problem pojawia się wtedy, gdy pojedyncza historia zostaje przedstawiona jako dowód na istnienie powszechnego procederu.
Czy zdarzyło się, że ktoś wykorzystał kocięta jako pokarm dla węża? Tak. Czy oznacza to, że hodowcy węży regularnie poszukują kotów na grupach adopcyjnych? Nie ma podstaw, by tak twierdzić.
To dwie zupełnie różne kwestie, których nie należy ze sobą mylić.
Co naprawdę jedzą węże hodowane w domach?
Węże są drapieżnikami, ale ich dieta nie jest przypadkowa. Zależy przede wszystkim od gatunku, wieku, wielkości oraz naturalnych potrzeb pokarmowych danego zwierzęcia.
Większość popularnych w terrarystyce gatunków, takich jak pytony królewskie czy węże zbożowe, żywi się odpowiednio dobranymi gryzoniami. Inne gatunki mogą wymagać ptaków, ryb, jaj, jaszczurek lub jeszcze bardziej wyspecjalizowanego pokarmu.
Wbrew obiegowym wyobrażeniom wąż nie jest zwierzęciem, któremu można bez zastanowienia podać wszystko, co potencjalnie zmieści się w jego pysku.
Odpowiedzialny terrarysta dobiera pokarm do potrzeb biologicznych swojego podopiecznego, dbając o jego prawidłowy rozwój, kondycję i bezpieczeństwo.
Koty nie stanowią naturalnej podstawy diety żadnego gatunku węża. Karmienie węży kociętami nie jest standardową ani zalecaną praktyką terrarystyczną.
Co więcej, większość węży spotykanych w domowych hodowlach nie osiąga rozmiarów pozwalających na połknięcie przeciętnego kota.
Owszem, w naturze zdarzają się przypadki upolowania kotów przez odpowiednio duże węże. Nie oznacza to jednak, że podobne zachowania są typowe dla zwierząt utrzymywanych w terrariach.
Żywy kot może być poważnym zagrożeniem dla węża
To argument, o którym rzadko wspomina się w internetowych ostrzeżeniach.
W odpowiedzialnej terrarystyce powszechnie stosuje się pokarm wcześniej uśmiercony, najczęściej mrożony, a następnie odpowiednio rozmrożony przed podaniem.
Powód jest prosty: bezpieczeństwo węża.
Nawet niewielka mysz czy szczur mogą się bronić. Gryzonie potrafią dotkliwie pogryźć gada, powodując poważne obrażenia, infekcje, a w skrajnych przypadkach nawet jego śmierć.
Dlatego podawanie żywego pokarmu, gdy można bezpiecznie zastosować pokarm wcześniej uśmiercony, wiąże się z niepotrzebnym ryzykiem.
A teraz pomyślmy o kocie.
Kot jest sprawnym drapieżnikiem wyposażonym w ostre pazury, silne szczęki, zęby i doskonały refleks. Przestraszony, walczący o życie kot może wyrządzić wężowi ogromną krzywdę.
Skoro odpowiedzialni terraryści starają się chronić swoje zwierzęta nawet przed ugryzieniami myszy, dlaczego mieliby celowo narażać je na kontakt z broniącym się kotem?
Z punktu widzenia bezpieczeństwa obu zwierząt byłoby to skrajnie nieodpowiedzialne.
Żaden rozsądny terrarysta nie zaryzykuje zdrowia pupila dla kilku złotych oszczędności
Warto spojrzeć na sprawę również od strony praktycznej i ekonomicznej.
Utrzymywanie węża w odpowiednich warunkach wymaga wiedzy, zaangażowania i pieniędzy. Zakup zwierzęcia, terrarium, ogrzewania, oświetlenia, wyposażenia oraz zapewnienie opieki weterynaryjnej mogą oznaczać niemałe wydatki.
Niektóre węże, szczególnie rzadkie odmiany hodowlane, osiągają ceny liczone w tysiącach złotych.
Odpowiedzialny opiekun nie będzie więc ryzykował zdrowia zwierzęcia, w które zainwestował tyle czasu, pracy i pieniędzy, aby zaoszczędzić kilka złotych na pokarmie.
Żaden szanujący swoje zwierzę i własny portfel terrarysta nie będzie świadomie karmił swojego pupila karmówką niewiadomego pochodzenia.
I nie chodzi wyłącznie o zagrożenie związane z podaniem żywego zwierzęcia.
Pokarm pochodzący z przypadkowego źródła może stanowić ryzyko zdrowotne. Nie znamy historii takiego zwierzęcia, jego stanu zdrowia, przebytych chorób, stosowanych leków ani potencjalnego narażenia na substancje toksyczne.
Koty mogą być nosicielami pasożytów i patogenów, a jako drapieżniki mogą również kumulować niektóre zanieczyszczenia środowiskowe.
Nie oznacza to, że każdy kot stanowi zagrożenie biologiczne. Oznacza natomiast, że zwierzę o nieznanej historii zdrowotnej jest nieprzewidywalnym źródłem pokarmu.
Tymczasem terraryści mają dostęp do specjalistycznych dostawców karmówki, oferujących gryzonie i inne zwierzęta karmowe odpowiedniej wielkości, pochodzące z kontrolowanych źródeł.
Mrożony pokarm można zamówić przez internet z dostawą w odpowiednich warunkach transportowych. Jest wygodny w przechowywaniu, łatwy do porcjowania i pozwala zaplanować karmienie.
Po co więc przeszukiwać grupy adopcyjne, kontaktować się z właścicielami kociąt, umawiać odbiory i podejmować ogromne ryzyko, skoro odpowiedni pokarm jest dostępny bez takich komplikacji?
Z perspektywy odpowiedzialnej hodowli takie postępowanie nie ma uzasadnienia ani żywieniowego, ani zdrowotnego, ani ekonomicznego.
A jednak zdarzył się przypadek karmienia pytona kociętami

Aby rzetelnie przedstawić temat, nie możemy przemilczeć faktu, że podobne przypadki rzeczywiście miały miejsce.
W 2012 roku media informowały o bulwersującej sprawie z Jaworek w Małopolsce. Kobieta miała przyjąć od osób poszukujących nowych domów trzy kocięta, a następnie przeznaczyć je na pokarm dla swojego pytona.
Sprawę opisywały między innymi „Gazeta Krakowska” oraz Polskie Radio.
To historia, która słusznie wywołała oburzenie. Wykorzystywanie zaufania osób oddających zwierzęta i świadome narażanie kociąt na cierpienie zasługuje na jednoznaczne potępienie.
Ale właśnie tutaj pojawia się zasadniczy problem.
Od tej sprawy minęło kilkanaście lat, a w mediach społecznościowych nadal funkcjonuje ona jako argument mający dowodzić, że hodowcy węży masowo odbierają darmowe kocięta.
Tymczasem jeden przypadek, nawet wyjątkowo okrutny, nie stanowi dowodu na istnienie powszechnej praktyki.
Nie dysponujemy wiarygodnymi danymi wskazującymi, że pozyskiwanie kotów do karmienia węży jest rozpowszechnionym zjawiskiem w Polsce.
Nie oznacza to, że podobne zdarzenia są niemożliwe. Oznacza jedynie, że nie wolno na podstawie jednostkowych historii oskarżać całego środowiska.
Czy internetowe ostrzeżenia mogą wyrządzać szkodę?
Niestety tak.
Wystarczy, że ktoś opublikuje zdjęcie węża obok kota, doda dramatyczny opis i zasugeruje, że w okolicy działa grupa ludzi wyłudzających kocięta.
Taki post potrafi w krótkim czasie zebrać setki komentarzy i tysiące udostępnień.
Rzadko jednak pojawiają się pytania o źródło fotografii, datę wykonania zdjęcia czy potwierdzenie opisywanych wydarzeń.
W dobie sztucznej inteligencji tworzenie realistycznie wyglądających, lecz całkowicie fikcyjnych materiałów jest coraz łatwiejsze. Dlatego tym bardziej powinniśmy zachowywać ostrożność wobec sensacyjnych doniesień.
W internecie można też znaleźć nagrania dzikich węży polujących na koty w różnych częściach świata. Takie zdarzenia mogą być autentyczne, ale nie mają bezpośredniego związku z praktykami polskich hodowców terrarystycznych.
Jeszcze innym problemem są treści tworzone specjalnie po to, by szokować odbiorców i generować wyświetlenia.
Udostępniając takie materiały bez weryfikacji, nieświadomie pomagamy rozpowszechniać dezinformację.
Co gorsza, konsekwencje ponoszą również niewinni ludzie. Właściciele węży bywają wyzywani, oskarżani o okrucieństwo, a nawet spotykają się z groźbami tylko dlatego, że posiadają zwierzę, które budzi w innych strach.
To nie jest ochrona zwierząt. To niesprawiedliwe ocenianie ludzi na podstawie stereotypów.
Hodowca węży również może kochać swoje zwierzę
Jako miłośnicy kotów często mówimy, że nasze zwierzęta są członkami rodziny. Dbamy o ich zdrowie, żywienie, bezpieczeństwo i komfort życia.
Dlaczego mielibyśmy zakładać, że odpowiedzialny właściciel węża nie odczuwa podobnej więzi ze swoim podopiecznym?
Dla wielu terrarystów ich zwierzęta są prawdziwą pasją. Poświęcają lata na zdobywanie wiedzy, zapewnienie odpowiednich warunków i poznawanie biologii poszczególnych gatunków.
Wbrew stereotypom nie wszyscy miłośnicy węży traktują karmienie jako przyjemność. Dla niektórych jest ono trudnym, choć niezbędnym elementem opieki nad drapieżnikiem.
Są również osoby, które wybierają gatunki niewymagające karmienia gryzoniami, ponieważ nie chcą mieć z nimi do czynienia nawet w postaci mrożonego pokarmu.
Nie trzeba lubić węży, aby zrozumieć, że ich właściciele mogą być wrażliwymi, odpowiedzialnymi ludźmi.
Miłość do kotów nie powinna oznaczać nienawiści do innych zwierząt ani do osób, które się nimi opiekują.
Czy zatem można bez obaw oddawać kocięta nieznajomym?
Absolutnie nie!
I to jest kwestia, którą jako hodowcy kotów chcemy szczególnie podkreślić.
Obalanie internetowego mitu nie oznacza bagatelizowania zagrożeń związanych z nieodpowiedzialną adopcją.
Każdy kot, niezależnie od wieku, rasy i pochodzenia, zasługuje na bezpieczny, kochający dom.
Dlatego osoby oddające kocięta powinny zawsze dokładnie weryfikować przyszłych opiekunów.
Warto przeprowadzić rozmowę, poznać warunki, w jakich będzie mieszkało zwierzę, zapytać o doświadczenie i oczekiwania przyszłego właściciela, a także podpisać odpowiednią umowę.
W przypadku kotów rasowych odpowiedzialna hodowla powinna przykładać szczególną wagę do wyboru domów, w których zamieszkają jej wychowankowie.
Zagrożeniem dla kota może być przecież nie tylko osoba mająca złe zamiary, ale również ktoś nieprzygotowany do opieki, nieodpowiedzialny lub traktujący zwierzę jak chwilową zachciankę.
Weryfikacja przyszłego opiekuna jest obowiązkiem wynikającym z troski o kota, a nie reakcją na internetowe opowieści o wężach.
Nie oceniajmy całego środowiska przez pryzmat jednostek
W świecie hodowców kotów doskonale znamy problem niesprawiedliwych uogólnień.
Kiedy media nagłaśniają przypadek pseudohodowli, w której zwierzęta żyją w dramatycznych warunkach, bardzo szybko pojawiają się komentarze sugerujące, że wszystkie hodowle działają w podobny sposób.
Wiemy, jak bardzo jest to krzywdzące dla osób, które dbają o swoje zwierzęta, wykonują badania, inwestują w profilaktykę zdrowotną i poświęcają ogromną część życia odpowiedzialnej hodowli.
Dlaczego więc mielibyśmy powielać identyczny mechanizm wobec terrarystów?
Przypadki znęcania się nad zwierzętami zdarzają się niestety w różnych środowiskach. Sprawca może posiadać psa, kota, fretkę, ptaka czy węża.
O odpowiedzialności człowieka nie decyduje gatunek zwierzęcia, które posiada, lecz sposób, w jaki je traktuje.
Nie usprawiedliwiajmy okrucieństwa. Ale nie przypisujmy go również osobom, które nie mają z nim nic wspólnego.
Podsumowanie: fakty zamiast strachu
Nie ma podstaw, aby przedstawiać karmienie węży kotami jako normalną, powszechną praktykę w polskiej terrarystyce.
Dieta węży hodowanych w domach opiera się na pokarmie dobranym do potrzeb danego gatunku. Odpowiedzialni terraryści korzystają ze sprawdzonych źródeł, dbają o bezpieczeństwo swoich zwierząt i nie mają racjonalnego powodu, aby poszukiwać kociąt na grupach adopcyjnych.
Udokumentowane przypadki okrucieństwa należy potępiać i traktować poważnie. Nie wolno jednak wykorzystywać ich do budowania sensacyjnych opowieści o całym środowisku.
Jako hodowcy kotów apelujemy o odpowiedzialność po obu stronach.
Weryfikujmy przyszłe domy naszych kociąt. Reagujmy na rzeczywiste przypadki krzywdzenia zwierząt. Sprawdzajmy źródła informacji. Nie udostępniajmy bezrefleksyjnie alarmujących historii.
Przede wszystkim jednak pamiętajmy, że dobrostan zwierząt nie powinien być pretekstem do szerzenia strachu, nienawiści i niesprawiedliwych oskarżeń.
Można kochać koty i jednocześnie szanować ludzi, którzy kochają węże. Jedno absolutnie nie wyklucza drugiego.
A najlepszą ochroną przed dezinformacją pozostają wiedza, empatia i krytyczne myślenie.
Obrazki wygenerowane przez AI na podstawie „Małego Księcia”

